गोमा पतिघर जान्छिन्
शिवशर्माको घर फर्कने इच्छा, गोमाको अडान र आमाबुबाको आँसुभरिको बिदाइ
धेरै वर्ष ससुरालीमा बसेपछि शिवशर्मा बलिया र स्वस्थ भए। उनलाई आफ्नो छोडिएको घरको सम्झना आयो र ससुरा शिवभट्ट र सासू सतीसँग बिदा मागे। शिवभट्टले भने — “यो घर पनि तिम्रै हो, सम्पत्ति पनि तिम्रै।” शिवशर्माले भने — “तपाईंहरू मेरा आमाबुबा, गुरु र देवता हुनुहुन्छ। म छिट्टै घर हेरेर फर्किन्छु।”
यो सुनेर गोमाले भनिन् — “म यहाँ बस्दिनँ। तपाईंविना म दुई घडी पनि बाँच्न सक्दिनँ।” शिवशर्माले बाटोका दुःख सुनाए — पहाड चढ्नुपर्छ, जङ्गलमा बास बस्नुपर्छ, जनावर, जाडो, गर्मी, भोक र प्यास सहनुपर्छ; म बूढो छु, चोरले तिमीलाई लगे भने के गर्ने? “तिमी बस, म दुई महिनामा फर्किन्छु।” गोमाले भनिन् — “दुई महिना धेरै लामो हो। तपाईंले जे दुःख भोग्नुहुन्छ, म पनि त्यही भोग्छु।”
गोमाले आमाबुबासँग अनुमति मागिन्, तर उनीहरूले मानेनन् — “तिमी हाम्री एउटै सन्तान हौ। तिमीविना यो घर औँसीको रातजस्तै हुन्छ।” उनीहरूले राम र सीता वन जाँदा दशरथको मृत्यु भएको सम्झाए। गोमाले भनिन् — “विवाहपछि छोरी माइतमै बस्नु उचित होइन। मेरा पति बूढा हुनुहुन्छ, बाटोमा उहाँलाई मेरो सहारा चाहिन्छ।” अन्त्यमा आमाबुबा मन्जुर भए।
यत्र नार्यस्तु पूज्यन्ते रमन्ते तत्र देवताः।
यत्रैतास्तु न पूज्यन्ते सर्वास्तत्राफलाः क्रियाः॥जहाँ नारीको सम्मान हुन्छ, त्यहाँ देवता रमाउँछन्। जहाँ उनीहरूको सम्मान हुँदैन, त्यहाँ गरिएका सबै कर्म निष्फल हुन्छन्।
आँसुभरि आँखाले आमाबुबाले गोमालाई राम्रा लुगा, गहना र प्रशस्त धन दिए। उनलाई डोलीमा राखे र नगरको सिमानासम्म पुर्याउन गए। डोले (डोली बोक्ने) लाई होसियारीसाथ लैजान भने र गोमालाई चाँडै फर्केर आउन आग्रह गरे। गोमाले आमाबुबालाई ढोगिन्, साथीहरूसँग बिदा भइन् र शिवशर्मासँग नयाँ जीवनको यात्रामा निस्किइन्।