गणेश पूजा
Ganesh Puja · श्री गणेश
किन गरिन्छ?
गणेशलाई विघ्नहर्ता र प्रथम पूज्य मानिन्छ। कुनै पनि काम निर्विघ्न सम्पन्न होस् भनेर सबै पूजाको सुरुमा गणेशको पूजा गरिन्छ। बुद्धि, विवेक र सफलताको कामना गरिन्छ।
कहिले गर्ने?
कुनै पनि शुभकार्य (विवाह, गृहप्रवेश, व्यापार सुरु, पढाइ) को सुरुमा; चतुर्थी तिथि, विशेष गरी गणेश चतुर्थीमा।
पूजा सामग्री
पूजा विधि (चरणबद्ध)
- १तयारी
चौकीमा रातो कपडा ओछ्याई गणेशको मूर्ति वा तस्बिर पूर्व वा उत्तरतर्फ फर्काएर राख्नुहोस्।
- २दियो र संकल्प
दियो बालेर हातमा जल, अक्षता र फूल लिई आफ्नो नाम, गोत्र र पूजाको उद्देश्य मनमनै भनेर संकल्प गर्नुहोस्।
- ३आवाहन
"ॐ गं गणपतये नमः" भन्दै गणेशलाई पूजामा आमन्त्रण गर्नुहोस्।
- ४स्नान र वस्त्र
मूर्तिलाई जलले (सम्भव भए पञ्चामृतले) स्नान गराउनुहोस् र सफा कपडाले पुछी वस्त्र/जनै चढाउनुहोस्।
- ५टीका र दुबो
सिन्दूर, अबिर र अक्षताको टीका लगाई दुबो र रातो फूल चढाउनुहोस्। दुबो गणेशलाई अति प्रिय मानिन्छ।
- ६नैवेद्य
मोदक वा लड्डु, केरा, पान-सुपारी चढाउनुहोस्।
- ७मन्त्र जप
गणेश मन्त्र १०८ पटक जप्नुहोस् वा गणेश स्तुति पढ्नुहोस्।
- ८आरती र क्षमा
कपूर वा दियोले आरती गरी परिक्रमा गर्नुहोस्। जानी-नजानी भएका गल्तीका लागि क्षमा माग्नुहोस् र प्रसाद बाँड्नुहोस्।
मन्त्र
ॐ गं गणपतये नमः । वक्रतुण्ड महाकाय सूर्यकोटि समप्रभ । निर्विघ्नं कुरु मे देव सर्वकार्येषु सर्वदा ॥
ध्यान दिनुहोस्
गणेशलाई तुलसी नचढाउने चलन छ। अरू ठूला पूजामा पनि सुरुमा छोटो गणेश पूजा गरिन्छ।
यो सामान्य जानकारी हो। परिवार, जाति र ठाउँअनुसार विधि फरक हुन सक्छ; ठूला पूजा र संस्कारका लागि पुरोहितको सल्लाह लिनुहोस्।